Kategoriler
Bilim

Mısır hazinesi: “Matematik”

Binlerce yıl önce, mühendislik alanında harikalar yaratan Mısırlılar, günümüzde bile insanların hayranlık dolu bakışlarını üzerlerinde toplamayı başarabiliyorlar. “Bu başarının sırrı acaba ne?” sorusuna cevap bulmak için yapılan araştırmalar gösteriyor ki, Mısırlılar’ın başarılarının arkasında sahip oldukları üstün matematik bilgisi yer alıyor. Mısırlılar’ın matematik yetenekleri bu gün hemen hemen biliniyor olsa da bu bilgilere nasıl ulaştıkları henüz çözülebilmiş değil.

rhind

Eski Mısır’daki matematik ile ilgili bilgilerimiz, temelde Rhind (ilk resim) ve Moskova papirüsleri olarak adlandırılan iki papirüse dayanmakta. Bu papirüsler sayesinde Mısırlılar’ın sayıları nasıl sembolize ettiklerini, dört işlemi nasıl gerçekleştirdiklerini şu anda biliyoruz.

Eski Mısırda Sayıların Sembolü

Eski Mısırda Sayıların Sembolleri

Eski Mısır’da tıpkı günümüzdekine benzer bir şekilde 10′luk sayı sistemi kullanılıyordu ve her basamak tek bir sembol ile gösteriliyordu. (ikinci şekil)altın orana, karekök almaktan hacim hesaplamaya kadar birçok karmaşık matematiksel işlemleri sayesinde günleri hesaplayıp takvimi yarattılar. Nil nehrinin neden olduğu su baskınlarının dönemlerini belirleyip tarımlarını dözünlediler ve günümüzde bile eşi benzeri bulunmayan piramitleri inşa ettiler. Her ne kadar Mısır hazineleri dendiğinde akla saf altından eşyalar gelse de, bu yazı da da gördüğümüz gibi asıl hazinelerinin paha biçilmez matematik bilgileri olduğu tartışılmaz bir gerçek…

Aşağıda Eski Mısır dilinde 4622 ve 276 sayıları yazmaktadır. Basamaklandırma aşamasında yukarıdaki tabloya bakarak istediğin rakamı yazmak oldukça kolay.

Eski Mısırda 4622 Sayısının SembolüEski Mısırda 276 Sayısının Sembolü

 

Kaynak:Bilim ve Teknik Dergisi – Temmuz/2007

Kategoriler
Yaşam

Büyük sayılara ne denir?

Hadi trilyonları telaffuaz alıştık, ama iş 15’li rakamlara (katrilyonlara) gelince çoğumuz bocalarız. Hele bir ötesini bilen fazla yoktur. Oysa sayıların sonu yok. İyi ki bir yardımcımız var. Bilgisayar uzmanı Landon Curt Noll, kişisel sayfasında, örneğin bir ışıkyılı içindekik inç sayısının (372.469.737.190.393.701) nasıl okunacağını size söylüyor. Yapacağınız şey, rakamları yazmak, okunuşu ekrana geliyor. İsterseniz uluslararası kullanımıyla, isterseniz de Avrupa ya da İngiliz kullanımıyla.

372.469.737.190.393.701 = three hundred seventy two quadrillion, four hundred sixty nine trillion, seven hundred thirty seven billion, one hundred ninety million, three hundred ninety three thousand, seven hundred one

Aynı uygulamanın, Tübitak tarafından hazırlanmış Türkçeye çevrilmiş hali için tıklayın:

Kategoriler
Internet Dünyası Yaşam

Dünya Π (pi) gününüz kutlu olsun!

1987’den beri 14 Mart dünya Π (pi) günü olarak kutlanıyor. Pi sayısını sizlere tanıtmaya gerek olduğunu sanmıyorum. Neredeyse matematiğin tarihi kadar eski. M.Ö. 1650 yılında, Eski Mısır’da yazılmış Rhind Papirüsü’nde bahsi var. Pi demiyorlar ama, çevrenin çapa oranındaki o sabiti biliyorlar. Aynı zamanda Einstein ın doğum günü de 3/14. Dünya bilim çevreleri, özellikle bilime gönül vermiş gençler, çeşitli aktivitelerle bu günü kutluyorlar. İngilizce pi sayısı pay diye okunuyor. Pie (turta) da pay diye okunduğu için, üstelik de turta dairesel olduğu için eğlenceli benzetmelerle hoşluklar yapılıyor.
Paynştayn gününüz kutlu olsun! 😀

pi

Bu arada Pi sabitinin gerçekte kaç haneli olduğu bilinmiyor. Gelişmiş bilgisayarlarla bile bu sabit şimdiye kadar en fazla 1,24 trilyonuncu basamağa kadar ulaşıldı. Bu sitede pi sayısının bir milyon haneli olarak verilmekte. Yine aynı sitede pi logolu tshirtler, kupalar ve afişler satılmakta ilgilenenlere duyurulur. Pi sayısını sadece 3,14 olarak bilenler için bu sitede de 4 milyon basamaklı hali var. Gerçekten merak edenler bakabilir.

Pi ile ilgili yazılara, yakın bir zamanda yeniden devam ederim.

Kategoriler
Internet Dünyası

Google ismi nerden geliyor?

google_logo

Günümüzde Internetin parlayan yıldızı ünlü arama motoru Google ın kelime anlamı aslında matematiksel bir terim olan “googol” kelimesinden türetildiğini biliyor muydunuz?

“Googol” kelimesi, 1 ramanını 100 tane sıfırın takip ettiği 10100 sayısını ifade etmek için kullanılan matematiksel bir terimdir(yani 1 googol = 10100). 1920 yılından beri kullanılan “Googol” kelimesinin isim babası ilginçtir ki Amerikalı matematikçi Edward Kasner’in 9 yaşındaki yeğeni Milton Sirotta olmuştur. Edwart Kasner, “Mathematics and the Imagination” adlı kitabında bu terimden bahsederek googol kelimesinin ünlü olmasını sağlamıştır.

Google sonuçlarında çıkan sayfa sayılarının goooooogle şeklinde o ları uzatarak yazmasındaki espri böylece bir anlam kazanmış oluyor. Yani çok büyük sayı, çok fazla sonuç.